آیا میدانید انتخاب اشتباه سایز کارتن، میتواند تا ۴۰ درصد هزینه ارسال شما را افزایش دهد؟ بسیاری از مدیران فروشگاههای اینترنتی و آنلاینشاپها تصور میکنند کارتن پستی فقط یک جعبه برای محافظت از کالا است؛ اما در دنیای لجستیک، کارتن یعنی پول!
در این مقاله تخصصی نه تنها تمام ابعاد استاندارد (سایز ۱ تا ۹) را بررسی میکنیم، بلکه رازی را به شما میگوییم که اکثر فروشندگان نمیدانند: چرا عبور از سایز ۹، هزینه پست شما را نجومی میکند؟ اگر میخواهید جلوی ضررهای پنهان در بستهبندی را بگیرید و حرفهایترین انتخاب را داشته باشید، این راهنما مخصوص شماست.
چرا انتخاب سایز دقیق کارتن پستی حیاتی است؟
قبل از اینکه به سراغ جدول سایزها برویم، باید بدانید چرا این موضوع در کارتن سازی اهمیت دارد. اداره پست و شرکتهای حملونقل (مثل پست)، هزینه ارسال را بر اساس دو فاکتور محاسبه میکنند:
- وزن واقعی: وزنی که ترازو نشان میدهد.
- وزن حجمی: فضایی که بسته شما در کامیون اشغال میکند.
اگر محصول کوچکی (مثلاً یک هندزفری کوچک) را به جای کارتن سایز ۱ در کارتن سایز ۳ قرار دهید، شما عملاً دارید “هزینه حمل هوا” را پرداخت میکنید! علاوه بر این، فضای خالی زیاد باعث تکان خوردن محصول و آسیب دیدن آن میشود.
استاندارد طلایی اداره پست: قانون سایز ۱ تا ۹
در سیستم پستی ایران، کارتنها به ۹ سایز استاندارد تقسیم میشوند. این سایزها طوری طراحی شدهاند که با خطوط تجزیه و مبادلات پست هماهنگ باشند. اما نکته بسیار مهمی که تجربه ما نشان داده است:
نکته محرمانه لجستیک: سایزهای ۱ تا ۹ جزو “سایزهای متعارف” محسوب میشوند. به محض اینکه ابعاد بسته شما از استاندارد سایز ۹ فراتر رود، محموله شما در دسته “غیرمتعارف” قرار میگیرد. این یعنی هزینه پست دیگر طبق تعرفه عادی محاسبه نمیشود و مشمول “اضافه نرخ غیرمتعارف” میشود که گاهی هزینه ارسال را تا ۲ برابر افزایش میدهد!
بنابراین، هنر یک مدیر آنلاین شاپ حرفهای این است که محصول را در یکی از این ۹ سایز استاندارد جای دهد.
کالبدشکافی سایزهای کارتن پستی (از کوچکترین تا بزرگترین)
در ادامه، هر سایز را با دقت بررسی میکنیم تا بدانید کدام یک برای کسبوکار شما پولسازتر است.
۱. کارتن پستی سایز یک (کوچکترین عضو خانواده)
- ابعاد: ۱۵ × ۱۰ × ۱۰ سانتیمتر
- نوع ورق: معمولاً ۳ لایه
- کاربرد: این سایز محبوبترین گزینه برای فروشندگان بدلیجات، لوازم جانبی موبایل (کابل، شارژر)، قطعات الکترونیکی کوچک و لوازم آرایشی (مثل رژ لب یا لاک) است.
- مزیت: کمترین هزینه خرید و کمترین هزینه پست.
۲. کارتن پستی سایز دو (پرطرفدارترین سایز)
- ابعاد: ۲۰ × ۱۰ × ۱۰ سانتیمتر
- نوع ورق: ۳ لایه
- کاربرد: اگر موبایلفروشی دارید یا ماگهای تبلیغاتی میفروشید، این سایز مخصوص شماست. طول ۲۰ سانتیمتری آن برای اکثر گوشیهای موبایل با جعبه، لیوانهای سرامیکی، عینک آفتابی و ساعت مچی ایدهآل است.
۳. کارتن پستی سایز سه (سایز A5)
- ابعاد: ۲۰ × ۲۰ × ۱۵ سانتیمتر
- نوع ورق: ۳ لایه (گاهی ۵ لایه سفارشی)
- کاربرد: ابعاد کف این کارتن مربعی است. برای ارسال کتابهای رقعی، سررسید، مودمهای کوچک، دوربینهای مداربسته و لوازم تحریر بسیار مناسب است. بسیاری از مشتریان کارتن سازی کارتن کده که در حوزه چاپ و نشر فعالیت دارند، مشتری ثابت این سایز هستند.
۴. کارتن پستی سایز چهار (سایز A4 – محبوب آنلاینشاپهای پوشاک)
- ابعاد: ۳۰ × ۲۰ × ۲۰ سانتیمتر
- نوع ورق: ۳ لایه و ۵ لایه
- کاربرد: این سایز دقیقاً ابعاد یک کاغذ A4 را در کف خود دارد. برای ارسال کفش (با جعبه)، شال و روسری، شلوار جین، و قطعات کامپیوتری متوسط عالی است. اگر فروشگاه پوشاک دارید، سایز ۴ عصای دست شماست.
۵. کارتن پستی سایز پنج (نقطه عطف استحکام)
- ابعاد: ۳۵ × ۲۵ × ۲۰ سانتیمتر
- نوع ورق: معمولاً ۳ لایه و ۵ لایه
- کاربرد: از این سایز به بعد، وزن محصولات معمولاً بالا میرود. برای ارسال چند قلم کالا در یک سفارش، لوازم خانگی کوچک (مثل مخلوطکن دستی)، لباسهای زمستانی حجیم (کاپشن) و لپتاپهای کوچک مناسب است.
۶. کارتن پستی سایز شش (ورود به لیگ سنگینوزنها)
- ابعاد: ۴۵ × ۲۵ × ۲۰ سانتیمتر
- نوع ورق: ۳ لایه و ۵ لایه (توصیه ما: ۵ لایه)
- کاربرد: طول ۴۵ سانتیمتری این کارتن آن را برای کیبورد کامپیوتر، اسباببازیهای جعبهدار بزرگ، کیفهای اداری و ظروف آشپزخانه مناسب میکند.
۷. کارتن پستی سایز هفت
- ابعاد: ۵۰ × ۳۰ × ۲۵ سانتیمتر
- نوع ورق: ۵ لایه (الزامی برای امنیت)
- کاربرد: مناسب برای سرویسهای قابلمه کوچک، مانیتورهای اداری، قطعات یدکی خودرو و زونکنهای اداری. در این سایز حتماً باید از پرکنندهها (نایلون حبابدار) استفاده کنید.
۸. کارتن پستی سایز هشت
- ابعاد: ۵۵ × ۴۰ × ۳۰ سانتیمتر
- نوع ورق: ۵ لایه
- کاربرد: یکی از پرکاربردترین سایزها برای اسبابکشی وسایل شکستنی و کتابخانه. همچنین برای ارسال کیس کامپیوتر، پرینترهای خانگی و لوازم خواب (بالش و پتو) استفاده میشود.
۹. کارتن پستی سایز نه (غول مرحله آخر)
- ابعاد: ۶۰ × ۴۰ × ۴۰ سانتیمتر
- نوع ورق: ۵ لایه مقاوم
- کاربرد: بزرگترین سایز استاندارد پستی. مناسب برای لوازم خانگی بزرگتر، اسبابکشی، ارسال عمده پوشاک و کالاهای حجیم.
- هشدار: هر چیزی بزرگتر از این سایز، وارد تعرفه “غیرمتعارف” میشود. پس اگر کالای شما ۶۲ سانتیمتر است، سعی کنید با جدا کردن قطعات، آن را در سایز ۹ جای دهید.
جدول خلاصه ابعاد و کاربرد (راهنمای سریع)
برای راحتی شما، تمام اطلاعات بالا را در جدول زیر خلاصه کردهایم. میتوانید این جدول را ذخیره کنید.
| طول (cm) | عرض (cm) | ارتفاع (cm) | کاربرد اصلی | نوع ورق پیشنهادی | سایز کارتن |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۵ | ۱۰ | ۱۰ | زیورآلات، لوازم جانبی | ۳ لایه | سایز ۱ |
| ۲۰ | ۱۰ | ۱۰ | موبایل، ماگ، عینک | ۳ لایه | سایز ۲ |
| ۲۰ | ۲۰ | ۱۵ | کتاب، لوازم تحریر | ۳ لایه | سایز ۳ |
| ۳۰ | ۲۰ | ۲۰ | کفش، پوشاک، کیف | ۳ لایه / ۵ لایه | سایز ۴ |
| ۳۵ | ۲۵ | ۲۰ | لوازم برقی کوچک، سفارشات چندتایی | ۵ لایه | سایز ۵ |
| ۴۵ | ۲۵ | ۲۰ | اسباب بازی، کیبورد | ۵ لایه | سایز ۶ |
| ۵۰ | ۳۰ | ۲۵ | زونکن، قطعات خودرو | ۵ لایه | سایز ۷ |
| ۵۵ | ۴۰ | ۳۰ | کیس کامپیوتر، اسباب کشی | ۵ لایه | سایز ۸ |
| ۶۰ | ۴۰ | ۴۰ | لوازم خانگی، کالای خواب | ۵ لایه | سایز ۹ |
تفاوت کارتن ۳ لایه و ۵ لایه؛ کدام را بخریم؟
در صنعت کارتن سازی، تعداد لایهها تعیینکننده مقاومت (و البته قیمت) است.
-
کارتن ۳ لایه:
- ساختار: دو لایه کاغذ صاف (لاینر) + یک لایه کاغذ کنگرهدار (فلوت) در وسط.
- مناسب برای: سایزهای ۱ تا ۴، کالاهای سبک (زیر ۳-۴ کیلوگرم) و غیرشکستنی.
- مزیت: قیمت ارزانتر، وزن کمتر (کاهش هزینه پست).
-
کارتن ۵ لایه:
- ساختار: سه لایه کاغذ صاف + دو لایه فلوت.
- مناسب برای: سایزهای ۵ تا ۹، کالاهای سنگین، حساس، شکستنی و ارسال به مسافتهای طولانی.
- مزیت: ضربهگیری بسیار بالا، مقاومت در برابر رطوبت و فشار چیدمان در کامیون.
توصیه کارشناس: اگر کالای شما شکستنی است (حتی اگر کوچک است)، ریسک نکنید و از کارتن ۵ لایه استفاده کنید یا از کارتن ۳ لایه با ضربهگیر زیاد استفاده نمایید. هزینه خرید کارتن ۵ لایه شاید ۲۰٪ بیشتر باشد، اما هزینه خسارت کالای شکسته ۱۰۰٪ ضرر است!
مطالب مرتبط
۴ نکته حیاتی برای تشخیص کیفیت کارتن (که فروشندگان به شما نمیگویند!)
تجربه ما در صنعت بستهبندی نشان داده است که بسیاری از مدیران کسبوکارهای اینترنتی، کارتن را فقط بر اساس “قیمت” مقایسه میکنند. اما خرید از واسطههای بازار یا کارگاههای غیرتخصصی، ریسکهایی دارد که معمولاً بعد از ارسال کالا و بروز خسارت مشخص میشود.
اگر قصد خرید عمده دارید، به عنوان یک کارشناس توصیه میکنم این ۴ مورد را چکلیست خود قرار دهید:
۱. دامِ ابعاد غیردقیق:
در کارتنسازیهای استاندارد، از قالبهای دایکاتی دقیق استفاده میشود. اما در نمونههای بازاری، گاهی ابعاد کارتن تا 2 سانتیمتر با استاندارد اداره پست اختلاف دارد. همین اختلاف جزئی باعث میشود کاهش هزینه از سمت تولیدکننده میشود، بنابراین انتخاب تولیدکننده معتبر مانند کارتن کده اهمیت پیدا میکند. همیشه از تولیدکننده معتیر خرید کنید.
۲. کیفیت نامرئی ورق (تست بو و رنگ):
کارتن ارزان بیدلیل ارزان نیست! بسیاری از کارتنهای متفرقه از خمیر کاغذ بازیافتیِ بیکیفیت (آخال) ساخته میشوند.
- تست ساده: کارتن را بو کنید. بوی نامطبوع نشاندهنده مواد بازیافتی ضعیف است که در رطوبت انبار وا میرود و مقاومت پایینی دارد. توصیه ما استفاده از ورقهای دارای لایه “کرافت” یا “تست لاینر” استاندارد است که هم مقاومترند و هم ظاهر شکیلتری به بسته شما میدهند.
۳. خرید مستقیم از خط تولید (حذف هزینههای سربار):
در تیراژ بالا، حتی ۱۰۰ تومان اختلاف قیمت در هر کارتن، در پایان سال عدد بزرگی میشود. خرید از واسطهها یعنی پرداخت سود دلال + هزینه حمل اضافه. اتصال مستقیم به یک واحد کارتن سازی صنعتی، نه تنها قیمت نهایی را کاهش میدهد، بلکه دست شما را برای سفارش سایزهای اختصاصی باز میگذارد.
۴. مشاور فنی، نه فقط فروشنده:
هر محصولی نیاز به کارتن خاص خود دارد. مثلاً ارسال “عسل” با ارسال “کفش” کاملاً متفاوت است. یک تامینکننده حرفهای، قبل از صدور فاکتور، باید درباره وزن، شکنندگی و روش ارسال محصولتان سوال بپرسد و بهترین ترکیب (۳ لایه یا ۵ لایه) را پیشنهاد دهد تا شما هزینه اضافی برای کارتنی که نیاز ندارید، نپردازید.
کارتن سازی کارتن کده، باکیفیتترین کارتنهای استاندارد پستی و انواع پاکتها با قیمت رقابتی و ارسال سریع در اختیار خریداران قرار میگیرد.
سوالات متداول کاربران
در این بخش به پرتکرارترین سوالاتی که فروشگاه های آنلاین میپرسند پاسخ دادهایم:
۱. آیا میتوانم سایزی غیر از این ۹ مورد سفارش دهم؟ بله، در کارتن سازی ها امکان تولید کارتن با ابعاد اختصاصی (Custom Size) وجود دارد. اما توجه داشته باشید که اگر این ابعاد از سایز ۹ بزرگتر شود، هزینه پست شما به صورت “غیرمتعارف” محاسبه خواهد شد. همچنین برای سایزهای اختصاصی معمولاً حداقل تیراژ سفارش وجود دارد.
۲. چگونه بفهمم کدام سایز برای محصول من مناسب است؟ ابعاد دقیق طول، عرض و ارتفاع محصول خود را اندازه بگیرید. سپس به هر طرف حداقل ۱ تا ۲ سانتیمتر برای فضای ضربهگیر (نایلون حبابدار) اضافه کنید. عدد نهایی را با جدول بالا مقایسه کنید. همیشه یک سایز بزرگتر که محصول به راحتی در آن جا شود را انتخاب کنید.
۳. آیا امکان چاپ لوگوی فروشگاه من روی کارتنهای پستی وجود دارد؟ بله، چاپ اختصاصی روی کارتن یکی از بهترین روشهای برندینگ است. این کار باعث میشود مشتری در لحظه تحویل بسته، حس حرفهای بودن دریافت کند. برای اطلاع از شرایط چاپ روی کارتنهای سایز ۱ تا ۹ با واحد فروش ما تماس بگیرید.
۴. تفاوت کارتن پستی و کارتن اسبابکشی چیست؟ کارتنهای پستی دارای محلهای مشخص برای نوشتن آدرس گیرنده، فرستنده و محل الصاق تمبر/بارکد هستند و سایزهای استانداردی دارند. کارتنهای اسبابکشی معمولاً چاپ عمومی دارند یا بدون چاپ هستند و بیشتر روی استحکام و سایزهای بسیار بزرگ تمرکز دارند.
